E iai le aia tatau a tagata uma e maua ai ni meaʻai saogalemu, lelei ma lava. E taua tele meaʻai saogalemu mo le faʻaleleia atili o le soifua maloloina ma le faʻaumatia o le fiaʻai. Ae i le taimi nei, e toetoe lava 1/10 o le faitau aofaʻi o le lalolagi o loʻo mafatia pea i le 'aiina o meaʻai ua leaga, ma e 420,000 tagata ua maliliu ona o lea tulaga. I ni nai aso ua mavae, na fautuaina ai e le WHO e tatau i atunuu ona faʻaauau pea ona gauai atu i mataupu tau le saogalemu o meaʻai i le lalolagi atoa ma le saogalemu o meaʻai, aemaise lava mai le gaosiga o meaʻai, le faʻagasologaina, faʻatau atu i le kuka, e tatau i tagata uma ona nafa ma le saogalemu o meaʻai.
I le lalolagi i aso nei lea ua faʻateleina ai le lavelave o le sapalai o meaʻai, soʻo se faʻalavelave tau saogalemu o meaʻai e ono i ai se aafiaga leaga i le soifua maloloina lautele, fefaʻatauaʻiga ma le tamaoaiga. Peitaʻi, e masani ona iloa e tagata faʻafitauli tau saogalemu o meaʻai pe a tupu le faʻaʻona i meaʻai. O meaʻai e le saogalemu (o loʻo i ai siama mataʻutia, siama, parasite poʻo vailaʻau) e mafai ona mafua ai le silia ma le 200 faʻamaʻi, mai le manava tata i le kanesa.
Ua fautuaina e le Fa'alapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi e taua tele malo i le fa'amautinoaina e mafai e tagata uma ona 'ai mea'ai saogalemu ma lelei. E mafai e le au faia tulafono ona fa'alauiloa le fa'avaeina o faiga fa'ato'aga ma mea'ai gafataulimaina, ma fa'alauiloa le galulue fa'atasi i le va o vaega eseese i le va o le soifua maloloina lautele, soifua maloloina o manu, ma vaega fa'ato'aga. E mafai e le pulega o le saogalemu o mea'ai ona pulea tulaga lamatia o le saogalemu o mea'ai o le filifili atoa o mea'ai e aofia ai i le taimi o fa'alavelave fa'afuase'i.
E tatau i le au gaosi oloa faatoaga ma meaʻai ona faʻaaogaina ni faiga lelei, ma e le gata ina tatau i metotia faʻatoʻaga ona faʻamautinoa le lava o le sapalai o meaʻai i le lalolagi atoa, ae faʻaitiitia ai foʻi le aʻafiaga i le siosiomaga. I le taimi o le suiga o le faiga o gaosiga o meaʻai ina ia fetuʻunaʻi i suiga o le siosiomaga, e tatau i faifaatoʻaga ona aʻoaʻoina le auala sili e taulima ai tulaga lamatia e ono tulaʻi mai ina ia mautinoa le saogalemu o oloa faʻatoʻaga.
E tatau i le aufaipisinisi ona faʻamautinoa le saogalemu o meaʻai. Mai le gaosiga e oʻo atu i le faʻatau oloa, e tatau i fesoʻotaʻiga uma ona usitaʻia le faiga faʻamaonia o le saogalemu o meaʻai. O le lelei o le gaosiga, teuina ma le faʻasaoina o meaʻai e fesoasoani e faʻasaoina le taua o meaʻai, faʻamautinoa le saogalemu o meaʻai, ma faʻaitiitia ai le leiloa o meaʻai pe a uma le seleselega.
E iai le aia tatau a tagata faʻatau e filifili ai meaʻai maloloina. E manaʻomia e tagata faʻatau ona maua faʻamatalaga e uiga i meaʻai paleni ma lamatiaga o faʻamaʻi i se taimi talafeagai. O meaʻai le saogalemu ma filifiliga le lelei o meaʻai o le a faʻateteleina ai le avega o faʻamaʻi i le lalolagi atoa.
I le vaʻavaʻai atu i le lalolagi, o le tausia o le saogalemu o meaʻai e lē gata ina manaʻomia ai le galulue faʻatasi a matagaluega i totonu o atunuʻu, ae faʻapea foʻi le galulue faʻatasi malosi i atunuʻu eseese. I le feagai ai ma mataupu faʻatino e pei o le suiga o le tau i le lalolagi ma le lē paleni o le sapalai o meaʻai i le lalolagi atoa, e tatau i tagata uma ona uaʻi atu i le saogalemu o meaʻai ma mataupu tau le saogalemu o meaʻai.
Taimi na lafoina ai: Mati-06-2021